Jakie lampy wiszące najlepiej sprawdzą się w salonach w stylu art deco? Przewodnik po luksusowym oświetleniu

Styl art deco, narodziwszy się w latach 20. XX wieku, do dziś pozostaje synonimem luksusu, elegancji i wyrafinowanej geometrii. To estetyka, która nie boi się blasku, kontrastów i śmiałych form. W salonie urządzonym w tym duchu każdy element wyposażenia ma znaczenie, ale to oświetlenie odgrywa rolę biżuterii, która spina całą aranżację w spójną całość. Lampy wiszące w stylu art deco to nie tylko źródła światła – to spektakularne rzeźby, które przyciągają wzrok i definiują charakter wnętrza. Wybór odpowiedniego modelu może być wyzwaniem, biorąc pod uwagę bogactwo dostępnych wzorów i materiałów. W tym artykule przyjrzymy się, jakie lampy wiszące najlepiej dopełnią salon w stylu art deco, na co zwrócić uwagę przy ich wyborze i jak za ich pomocą stworzyć atmosferę rodem z przyjęć Wielkiego Gatsby’ego.

Esencja stylu art deco w oświetleniu – czym się kierować?

Aby zrozumieć, jakie lampy będą pasować do salonu art deco, musimy najpierw zdefiniować kluczowe cechy tego stylu w kontekście oświetlenia. Art deco to przede wszystkim symetria, geometria i luksusowe materiały. W przeciwieństwie do secesji, która czerpała z natury i płynnych linii, art deco stawia na dyscyplinę formy, ale w bardzo dekoracyjnym wydaniu. Lampy wiszące w tym stylu często przypominają małe dzieła sztuki inżynieryjnej.

Podczas poszukiwań idealnego modelu warto zwrócić uwagę na następujące elementy:

• Materiały: Mosiądz, złoto, chrom, marmur, a także wysokiej jakości szkło – kryształowe, mleczne lub dymione. Plastik i surowe drewno rzadko znajdują tu zastosowanie.
• Kształty: Kule, walce, sześciany, a także formy schodkowe (tzw. zigguraty) i wachlarze. Geometria jest tu wszechobecna.
• Wykończenie: Błyszczące, polerowane powierzchnie są kluczowe, aby odbijać światło i dodawać wnętrzu głębi.

Kryształowe żyrandole – klasyka gatunku

Jeśli myślimy o art deco, przed oczami często staje nam obraz wielkiego, kryształowego żyrandola. I słusznie! To najbardziej ikoniczny typ oświetlenia dla tego stylu. Jednak w wydaniu art deco kryształ nie jest barokowy i przesadnie ozdobny w rokokowy sposób. Jest raczej uporządkowany, ułożony w kaskady lub geometryczne obręcze.

Współczesne interpretacje kryształowych żyrandoli art deco często wykorzystują podłużne, szklane pryzmaty (sople), które są montowane na metalowych obręczach. Taka konstrukcja sprawia, że światło jest pięknie rozpraszane, tworząc na ścianach i suficie magiczne refleksy. Do salonu o wysokim suficie idealnie sprawdzi się model kilkupoziomowy, który wypełni przestrzeń i stanie się centralnym punktem aranżacji.

Złoto czy chrom? Dobór metalu

Metalowa konstrukcja lampy jest równie ważna co klosze. W stylu art deco dominują dwa wykończenia:

• Złoto i mosiądz: Dodają wnętrzu ciepła i klasycznego sznytu. Świetnie komponują się z butelkową zielenią, granatem czy burgundem – kolorami często spotykanymi na welurowych sofach w salonach art deco.
• Chrom i srebro: Wprowadzają chłód i nowoczesność, nawiązując do bardziej industrialnego oblicza stylu (tzw. streamline moderne). Pasują do wnętrz monochromatycznych, bazujących na czerni, bieli i szarościach.

Lampy kuliste – geometria w najczystszej postaci

Kula to jedna z ulubionych brył stylu art deco. Lampy wiszące oparte na sferycznych kloszach są niezwykle popularne i pasują zarówno do klasycznych, jak i bardziej nowoczesnych interpretacji tego stylu. Najczęściej spotyka się kule wykonane z mlecznego szkła (opalowego), które daje miękkie, rozproszone światło, niezwykle przyjemne dla oka. Mleczna biel szkła pięknie kontrastuje z mosiężnymi lub czarnymi elementami montażowymi.

W salonie warto rozważyć lampy typu „grono”, gdzie kilka kul o różnych rozmiarach zwisa na różnych wysokościach z jednej podsufitki. Taka asymetria w ramach geometrycznej formy wprowadza dynamikę. Inną opcją są żyrandole, w których kule są osadzone na sztywnej, geometrycznej ramie – np. na planie okręgu lub krzyżujących się linii. To rozwiązanie idealne nad stolik kawowy, gdzie lampa może wisieć nieco niżej.

Formy geometryczne i architektoniczne

Art deco czerpało garściami z architektury wieżowców Nowego Jorku lat 20. i 30. Dlatego też lampy wiszące często nawiązują formą do tych budowli. Szukaj modeli o schodkowej strukturze, przypominających odwrócone wieże Babel. Często są one wykonane z metalowych prętów lub płytek szklanych, ułożonych warstwowo.

Ciekawym rozwiązaniem są również lampy wykorzystujące motyw heksagonu (sześciokąta) lub oktagonu. Geometryczne klatki, w których zamknięte są źródła światła, to doskonały sposób na wprowadzenie do salonu porządku i elegancji. Jeśli Twój salon nie jest ogromny, taka ażurowa konstrukcja będzie lżejsza wizualnie niż masywny żyrandol, a jednocześnie zachowa ducha epoki.

Szkło ryflowane i dymione – gra fakturą

Oprócz kształtu, niezwykle ważna jest faktura materiału. W ostatnich sezonach wielki powrót zalicza szkło ryflowane (prążkowane). Lampy z takimi kloszami idealnie wpisują się w estetykę art deco. Pionowe żłobienia na szkle nie tylko pięknie załamują światło, ale też nawiązują do charakterystycznych dla tego stylu pionowych podziałów i smukłych linii.

Szkło dymione (transparentne, ale zabarwione na szaro lub brązowo) to kolejna propozycja dla miłośników art deco w nieco bardziej tajemniczym wydaniu. Taka lampa, zwłaszcza w połączeniu z ozdobną żarówką typu Edison (choć w art deco lepiej unikać zbyt rustykalnych żarówek na rzecz tych o prostszym żarniku), tworzy nastrojowy klimat, idealny do wieczornego relaksu w salonie.

Jak dopasować wielkość lampy do salonu?

Nawet najpiękniejsza lampa art deco straci swój urok, jeśli będzie źle dobrana pod względem proporcji. Styl ten lubi rozmach, ale nie przesadę, która przytłoczy wnętrze.

• Wysokie wnętrza (kamienice, lofty): Tutaj możesz pozwolić sobie na długie żyrandole, kaskady kryształów czy wielopoziomowe konstrukcje. Lampa powinna wypełniać pustkę pod sufitem, stając się dominantą.
• Standardowe mieszkania (ok. 2,5-2,7 m wysokości): Wybieraj modele bardziej rozłożyste w poziomie niż w pionie (tzw. plafoniery wiszące lub żyrandole o krótkim zwisie). Unikaj bardzo długich łańcuchów. Świetnie sprawdzą się lampy typu „sputnik” w wersji art deco (z kulistymi kloszami) lub płaskie, geometryczne talerze.

Łączenie oświetlenia wiszącego z innymi źródłami światła

Pamiętaj, że w salonie art deco jedna lampa wisząca to za mało. Styl ten kocha warstwowość oświetlenia. Lampa centralna buduje ogólny klimat i jest główną dekoracją, ale musi być wspierana przez kinkiety i lampy stojące.

Dobierając lampę wiszącą, pomyśl od razu o kinkietach. W art deco często stosuje się kinkiety w kształcie wachlarzy lub pionowych tub, wykonane z tego samego metalu i szkła co żyrandol. Spójność materiałowa jest tu kluczem do sukcesu. Jeśli lampa wisząca ma elementy mosiężne i mleczne szkło, kinkiety i lampa podłogowa powinny powielać ten schemat.

Podsumowanie

Wybór lampy wiszącej do salonu w stylu art deco to decyzja, która zaważy na odbiorze całego wnętrza. Najlepiej sprawdzą się modele, które łączą w sobie geometryczną dyscyplinę z luksusowymi materiałami. Mosiądz, złoto, chrom, mleczne lub ryflowane szkło oraz kryształy to Twoi sprzymierzeńcy. Niezależnie od tego, czy zdecydujesz się na spektakularny, wielopoziomowy żyrandol, czy kompozycję z kulistych kloszy, pamiętaj, że w art deco oświetlenie ma nie tylko świecić, ale przede wszystkim zachwycać formą. To biżuteria dla Twojego domu, która nawet za dnia, gdy jest wyłączona, powinna przyciągać wzrok i świadczyć o wyrafinowanym guście domowników.